Przejdź do treści
Strona główna
  • O nas
  • Dokumenty
    • Statut
    • Zarząd
  • Aktualności
  • Kieleckie zabytki
  • Kontakt

Ścieżka nawigacyjna

  1. Strona główna
  2. Od spichlerza do NFZ

Od spichlerza do NFZ

Grudzień 28, 2025
Profile picture for user Marzena Nosek
By Marzena Nosek
  • facebook-f
  • twitter
  • envelope
  • print
NFZ

Ten nieduży gmach ma długą historię sięgającą lat dwudziestych XVIII w. Początkowo na granicy południowej miasta obok nowo wzniesionego Seminarium Duchownego władze kościelne postawiły spichlerz o trzech oknach.

Z głównej ulicy prowadziła do niego brama z furtką.

Fragment panoramy Kielc z końca XVIII w. Rysunek autorstwa ks. Antoniego Brygierskiego
Fragment panoramy Kielc z końca XVIII w. Rysunek autorstwa ks. Antoniego Brygierskiego

W 1846 r. Kielce stały się stolicą guberni kieleckiej i przeniesiono tu wiele urzędów administracji rosyjskiej. Na ich siedziby zaczęto zajmować większe i znaczniejsze budynki w mieście. Taki też los spotkał dotychczasowy spichlerz seminaryjny. Władze umieściły w nim Trybunał Cywilny, czyli ówczesny sąd. Stało się to w 1866 r. Wtedy budynek przebudowano i przystosowano na potrzeby Temidy.

Lata siedemdziesiąte XIX w. były kolejnym etapem zmian. Ówczesny architekt i budowniczy gubernialny Franciszek Ksawery Kowalski (bardzo zasłużony dla miasta, wiele zaprojektowanych przez niego budynków do dziś stoi w Kielcach) otrzymał zlecenie przeprojektowania i przebudowania gmachu Trybunału. Przy budowie wykorzystano istniejące fundamenty, znacznie je rozszerzając.

Koniec budowy w 1876 r. widoczne jeszcze rusztowania. Fot. ze zbiorów Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków
Koniec budowy w 1876 r. widoczne jeszcze rusztowania. Fot. ze zbiorów Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków

Obiekt zbudowany został na planie prostokąta, o dwóch kondygnacjach z dwuspadowym dachem. Kowalski lubił ozdabiać swoje projekty elementami neoklasycystycznymi. Dlatego budynek ma w środkowej części ryzalit zwieńczony naczółkiem. Innymi elementami zdobniczymi są pilastry, a na dolnej kondygnacji występuje pseudoboniowanie. Tak powstał istniejący do dziś eklektyczny pałacyk. Do katalogu zabytków został wpisany w lipcu 1976 r. Dziś zewnętrznie budynek wciąż przypomina ten zbudowany przez Franciszka Kowalskiego. Wnętrze nie ma już charakteru zabytkowego. Jedyną pamiątką i to jeszcze z czasów XVIII-wiecznych jest zachowany fragment kamiennych fundamentów dawnego spichlerza. Trochę późniejsze, ale też dawne są łukowe sklepienia w piwnicach.

W ciągu trzystu lat swego istnienia budynek kilkakrotnie zmieniał gospodarza – najpierw był nim regens Seminarium, potem sędziowie Trybunału. W czasie II wojny światowej okupanci urządzili tu Komendanturę Miasta („Stadtkommandantur”).

W czasach II wojny światowej. Fot. ze zbiorów Muzeum Historii Kielc
W czasach II wojny światowej. Fot. ze zbiorów Muzeum Historii Kielc

W latach powojennych mieściły się tu: Zakład Energetyczny, Spółdzielnia PSS Społem, ponownie sąd (Sąd Okręgowy), a pod koniec 1998 roku przekazano go na potrzeby Regionalnej Kasy Chorych (wkrótce przemianowanej na NFZ). Do budynku po koniecznej modernizacji wnętrza instytucja wprowadziła się w maju 1999 r., zajmując go do końca grudnia 2025 r. Zabytkowy pałacyk znowu zmieni gospodarza.

 

Zobacz inne posty

Nowsze
200. rocznica śmierci Stanisława Staszica
Starsze
Dworek, folwark, cegielnia i ziemia Chmielewskich
Profile picture for user Marzena Nosek
Marzena Nosek
1
min read
A- A+
  • facebook-f
  • twitter
  • envelope
  • print
Strona główna

Organizacja społeczna, pozarządowa
KRS 0000572516
Adres siedziby: Plac Stanisława Moniuszki 2B/4;25-334 Kielce, Polska
Forma prawna: Stowarzyszenie
Data rejestracji: 27.08.2015 r.
Organ sprawujący nadzór: Prezydent Miasta Kielce
Numer konta bankowego: 64 1600 1462 1715 4910 4000 0001
Kontakt telefoniczny: 535 122 355

  • instagram
  • facebook-f
  • twitter
  • linkedin-in

TPCK

  • Aktualności
  • Kieleckie zabytki
  • Kontakt
Copyright ©, Towarzystwo Przyjaciół Kielc, 2021

Footer menu

  • Kontakt
Strona główna
Towarzystwo Przyjaciół Kielc
Strona powracającego do aktywności stowarzyszenia ludzi sympatyzujących z miastem.
  • O nas
  • Dokumenty
    • Statut
    • Zarząd
  • Aktualności
  • Kieleckie zabytki
  • Kontakt
Clear keys input element